Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2014

Οι δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων για το 2013 - Τα νέα πρόστιμα

Του Απόστολου Αλωνιάτη*
 
Σήμερα θα ήθελα να γράψω ένα άρθρο που θα λέγεται «Προσοχή – Προσοχή κυκλοφορεί εγκύκλιος του υπουργείου οικονομικών καλυφθείτε».
Δεν μιλάω μόνο για την εγκύκλιο για τους αγρότες που κυκλοφόρησε χωρίς νούμερο, αλλά και για δεκάδες εγκυκλίους, οδηγίες και δελτία τύπου , που κυκλοφορούν αδέσποτα, και δεν καλύπτονται από κάποιο νόμο ή κάποια απόφαση, από το υπουργείο οικονομικών.
Γι αυτά θα επανέλθουμε σε άλλο σημείωμα μας, γιατί σήμερα επείγει να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα θέματα σχετικά με τις δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων και τα πρόστιμα που επιβάλλονται.
Δηλώσεις που αφορούν υποχρεώσεις μέχρι 31.12.2013.
Γράψαμε στο σχετικό άρθρο μας για τα πρόστιμα του ν. 4174/2013, στις 24/12/2014, ότι με τον ψηφισθέντα νόμο στις 21.12.1013 (που πήρε αριθμό 4223/31.12.2013), πέρασε μεταβατική διάταξη σχετικά με τις δηλωτικές υποχρεώσεις μέχρι 31.12.2013.
Ποιο συγκεκριμένα με το άρθρο  50   του Ν. 4223 (ΦΕΚ Α' 287/31-12-2013) περί «Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων και άλλες διατάξεις», αναφέρεται ότι:
«17. Στις πράξεις καταλογισμού οποιουδήποτε φόρου που εκδίδονται μετά την 1.1.2014 και αφορούν εν γένει φορολογικές υποχρεώσεις, χρήσεις, περιόδους ή υποθέσεις έως την 31.12.2013, εξακολουθούν να επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι του άρθρου 1 του ν. 2523/1997, όπως ίσχυε κατά φορολογία και χρήση. Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 53 και 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
18. Για την υποβολή μετά την 1.1.2014, εκπρόθεσμων χρεωστικών δηλώσεων που αφορούν χρήσεις, περιόδους, υποθέσεις ή εν γένει φορολογικές υποχρεώσεις έως 31.12.2013, επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι του άρθρου 1 του ν. 2523/1997, όπως ισχύουν κατά φορολογία και χρήση. Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 53 και 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
19. Για την υποβολή, μετά την 1.1.2014, εκπροθέσμων δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση ή δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα που αφορούν περιόδους έως την 31.12.2013, επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 4 του ν. 2523/1997 με τον περιορισμό το καταβλητέο σε καθεμία περίπτωση ποσό να μην ξεπερνά το προβλεπόμενο στο άρθρο 54 παρ. 2 περίπτωση α' του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας».
Σημειώναμε τότε ότι: «Σύμφωνα με τις αλλαγές που επήλθαν με τον νόμο για τον ΕΝ.Φ.Ι.Α,  οι δηλώσεις που κατατίθενται μετά την 1.1.2014 και αφορούν χρήσεις μέχρι 31.12.2013, αντιμετωπίζονται με τα πρόστιμα του παλιού ποινολογίου (Ν.2523/2013). Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 53 (Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής) και 57 (Πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής)  του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.»
Με την υποβολή των δηλώσεων ΦΠΑ, παρουσιάστηκαν αρκετά προβλήματα και κανείς, από το υπουργείο οικονομικών, δεν μπόρεσε να ενημερώσει τους φορολογούμενους για το πώς θα «τιμωρηθούν» αν στις 20 Ιανουαρίου δεν καταθέσουν το ΦΠΑ.
Αλλά και όσοι το κατέθεσαν δεν γνωρίζουν ακόμη τις συνέπειες, που θα έχουν αν δεν το πληρώσουν.
Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν τα πράγματα.

1) Δεν υπάρχουν τα πρόστιμα του Ν.4174/2013 , δηλαδή τα 1.000 ευρώ για τα απλογραφικά βιβλία και τα 2.500 ευρώ για τα διπλογραφικά βιβλία.
2) Η εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων δεν αποτελεί πρώτη παράβαση του νέου ποινολογίου.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα για να γίνουμε κατανοητοί.
Α) Επιτηδευματίας, με απλογραφικά βιβλία, καταθέτει την δήλωση ΦΠΑ στις 20.1.2014 για το χρονικό διάστημα Οκτωβρίου – Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου, και δεν πληρώνει κανένα ποσό.
Η δήλωση γίνεται αποδεκτή από το σύστημα (ενώ μέχρι τώρα αν δεν πλήρωνε κάτι το taxis θα την απέρριπτε,  και από την επόμενη αρχίζει να μετρά ο τόκος εκπρόθεσμης καταβολής, του άρθρου 53, και ο χρόνος για την συμπλήρωση του διμήνου, όπου θα του επιβληθεί το πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής του άρθρου 57, δηλαδή με την συμπλήρωση του διμήνου θα έχει πρόστιμο 10% επί του ΦΠΑ που είναι να καταβάλλει.
Ο φορολογούμενος στις 30.1.2014 έχει τα χρήματα και θέλει να πληρώσει το σχετικό ποσό.
Θα βγάλει ταυτότητα οφειλής από το taxis και θα διαπιστώσει ότι εκτός από το ποσό του έχει χρεωθεί και ένας τόκος , με επιτόκιο 8,76%, όπως έχει αποφασιστεί από το υπουργείο.
Θα διαπιστώσει ότι δεν είναι τόκος για τις ημέρες που καθυστέρησε να πληρώσει το ποσό, αλλά για ένα ολόκληρο μήνα, διότι ο νόμος πάλι στο άρθρο 50 καθορίζει ότι «15. Μέχρι την 31.12.2015 ο τόκος του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 53 υπολογίζεται σε μηνιαία βάση κατά την είσπραξη για ολόκληρο το μήνα.»
Β) Ο ίδιος επιτηδευματίας αποφασίζει να πληρώσει το ποσό με δόσεις. Βάζει λοιπόν τα 10 ευρώ στις 20.1.14, υπολογίζει την προσαύξηση του 2% , αλλά δεν πληρώνει την δεύτερη δόση στις 31.1.14  και την τρίτη δόση στις 28.2.14.
Από την επόμενη ημέρα της μη πληρωμής της κάθε δόσης, θα έχει την προσαύξηση του τόκου εκπρόθεσμης καταβολής και θα μετρά ο χρόνος για την συμπλήρωση του διμήνου, που θα είναι η 1.4.14 για την πρώτη δόση και η 1.5.14 για την δεύτερη.
Γ) Ο επιτηδευματίας στις 20.2.14 λαμβάνει ένα τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών. Θα πρέπει πριν από την εκκαθαριστική του δήλωση να καταθέσει πιστωτική τροποιητική δήλωση χωρίς πρόστιμα και προσαυξήσεις και να συμπεριλάβει τα νέα στοιχεία.
Δ) Την ίδια περίοδο λαμβάνει και ένα πιστωτικό έκπτωση από έκπτωση λόγω τζίρου. Καταθέτει τροποιητική δήλωση χρεωστική μόνο με το πρόστιμο του 1,5% τον μήνα.
Στο ίδιο παράδειγμα αν η δήλωση δεν αφορά το τέταρτο τρίμηνο του 2013, αλλά π.χ. το δεύτερο τρίμηνο (Απρίλιος –Μάιος – Ιούνιος), τότε θα πληρώσει το 1,5% ανά μήνα μέχρι την ημερομηνία που θα την καταθέσει , δηλαδή θα γίνει εκτελεστός τίτλος, και από εκεί και πέρα θα τρέχουν οι προσαυξήσεις και τα πρόστιμα του ν.4174/2013 (τόκος εκπροθέσμου καταβολής και πρόστιμο εκπροθέσμου καταβολής πέρα των δυο μηνών).
Πρέπει να σημειώσουμε ότι είναι σημαντική η αλλαγή που έγινε σχετικά με την αποδοχή των δηλώσεων με την κατάθεση τους και ειδικά για τους παρακρατούμενους φόρους, διότι έτσι δεν θα υπάρχουν τα πρόστιμα του ισόποσου, όπως ορίζει ο νόμος.
Αντιδράσεις για τα νέα πρόστιμα που εξοντώνουν φορολογούμενους, επιτηδευματίες και λογιστικά γραφεία
Από την επαφή που έχουμε, λόγω των σεμιναρίων σε όλη την Ελλάδα, είναι σημαντικές οι αντιδράσεις που υπάρχουν για το νέο ποινολόγιο. Διάχυτη είναι η εντύπωση ότι το υπουργείο οικονομικών δεν έχει σαν στόχο τον παιδευτικό χαρακτήρα των προστίμων στους φορολογικούς παραβάτες, αλλά την ουσιαστική εξόντωση τους.
Γίνεται φανερό ότι η σημαντική μείωση των ποινών σε παραβατική συμπεριφορά, όπως τα πλαστά και εικονικά τιμολόγια και η παράλληλη υπέρογκη αύξηση των ποινών σε καθημερινές διαδικαστικές παραβάσεις, κάθε άλλο παρά τον παιδευτικό χαρακτήρα έχουν.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνουν οι συνάδελφοι λογιστές, η νέα κατάσταση που δημιουργείται δεν επιτρέπει τα ανθρώπινα λάθη, αλλά και την ασθένεια του ίδιου ή κάποιου συγγενικού τους προσώπου.  
Ήδη υπάρχουν κινήσεις συσπείρωσης επαγγελματικών χώρων ενάντια σε αυτή την πολιτική της κυβέρνησης.
Γιατί γίνεται φανερό ότι αν εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα σύντομα δεκάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα οδηγηθούν στον αφανισμό, με αποτέλεσμα, όχι μόνο το κράτος να μην εισπράττει τους φόρους, το ΦΠΑ , τα ταμεία να μην εισπράττουν ασφαλιστικές εισφορές  και γενικά να σταματήσει να κινείται η οικονομία , αλλά και εκατοντάδες  εργαζόμενοι να βρεθούν στην ανεργία, μιας και τα 2/3 του ενεργού σήμερα πληθυσμού εργάζονται σε αυτές.
* Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος - φοροτεχνικός, Α. Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Οικονομικός Διευθυντής της PROSVASIS AEBE, συγγραφέας